Máy tính lượng tử Helios lập kỷ lục độ chính xác logic 99,9995%

Công ty Quantinuum (Mỹ) vừa công bố kỷ lục mới về sửa lỗi lượng tử: máy Helios đạt độ chính xác logic 99,9995%, tức chỉ sai 5 lần trên một triệu phép toán logic.

Thông tin được trang Interesting Engineering đưa ngày 20/10 và VnExpress tổng hợp lại hai ngày sau. Helios là máy tính lượng tử thương mại 98 qubit của Quantinuum, doanh nghiệp có trụ sở tại bang Colorado. Theo công ty, kết quả này đưa máy tính lượng tử tiến thêm một bước tới khả năng dùng trong công việc hằng ngày.

Những con số đáng chú ý

Tỷ lệ lỗi mới thấp hơn 10 lần so với kỷ lục chính Quantinuum lập hồi tháng 9/2026. So với kết quả tốt nhất từng được công bố của các đối thủ phần cứng, trong đó có Google Quantum AI, mức lỗi của Helios thấp hơn khoảng 100 lần.

Để đạt con số trên, nhóm nghiên cứu dùng phương pháp gọi là mã màu (color code). Họ cũng thử tăng dần “khoảng cách mã”, thước đo mức bảo vệ trước lỗi phần cứng. Mỗi lần nâng một bậc bảo vệ, tỷ lệ lỗi còn lại giảm khoảng 12 lần. Kết quả thử nghiệm còn gợi ý rằng một hệ thống chịu lỗi thực tế có thể cần ít qubit vật lý hơn so với ước tính trước đây.

Vì sao sửa lỗi quan trọng

Qubit là đơn vị thông tin cơ bản của máy tính lượng tử, tương tự bit 0 và 1 của máy tính thông thường. Điểm yếu của qubit là rất nhạy với nhiệt, sóng điện từ, rung động hay tia vũ trụ. Chỉ một nhiễu nhỏ cũng đủ làm sai lệch phép tính. Cách xử lý phổ biến là gom nhiều qubit vật lý thành một qubit logic đáng tin cậy hơn.

Hồi tháng 9, Quantinuum từng gây chú ý với phương pháp Helix, cũng chạy trên phần cứng Helios. Helix chỉ cần 10 qubit vật lý cho mỗi qubit logic, trong khi mã màu dùng tới 37. Đổi lại, mã màu cho tỷ lệ lỗi thấp hơn đáng kể. Hệ thống của hãng còn kết hợp công cụ giải mã bằng AI để phát hiện và sửa lỗi ngay trong lúc tính toán.

Giám đốc điều hành Rajeeb Hazra cho rằng kết quả mới chứng minh kiến trúc sửa lỗi và công nghệ bẫy ion của công ty đủ sức tiến tới khả năng chịu lỗi hoàn toàn.

Ý nghĩa với người dùng phổ thông

Quantinuum đặt mục tiêu ra mắt Apollo, máy tính lượng tử chịu lỗi hoàn toàn, vào năm 2029. Công ty kỳ vọng loại máy này sẽ giúp giải các bài toán khó trong khoa học vật liệu, hóa học, tài chính và logistics.

Người dùng phổ thông chưa thể chạm tay vào máy tính lượng tử trong vài năm tới. Tuy vậy, mỗi bước tiến về độ chính xác đều rút ngắn khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến ứng dụng thật, chẳng hạn mô phỏng thuốc mới, tối ưu tuyến vận chuyển hay tính toán rủi ro tài chính.

Nguồn: VnExpress

Nguyễn Cường tổng hợp