Vận chuyển hàng quá khổ quá tải: Quy định Thông tư 39/2024 và thủ tục xin giấy phép lưu hành

Vận chuyển hàng quá khổ quá tải là việc chở những kiện hàng có kích thước hoặc khối lượng vượt giới hạn cho phép của đường bộ và phương tiện, bắt buộc phải có giấy phép lưu hành. Từ 01/01/2025, khung pháp lý cho hoạt động này thay đổi đáng kể với Luật Đường bộ 2024 và Thông tư 39/2024/TT-BGTVT. Bài viết giúp chủ hàng hiểu các ngưỡng giới hạn, cách tự kiểm tra hàng có quá khổ hay không và quy trình xin phép, dưới góc nhìn thực tế của Vận tải Vinh Quang tại Nghệ An.

Bài viết thuộc chuỗi chuyên đề về Công ty CP Vận tải – Thương mại và XNK Vinh Quang. Xem bài tổng quan để nắm toàn bộ dịch vụ vận tải, kho bãi, cẩu, cân và xăng dầu.

Mục lục

• Hàng quá khổ, quá tải là gì?
• Khung pháp lý vận chuyển hàng quá khổ quá tải từ 2025
• Các ngưỡng giới hạn cần nhớ
• Cách tự kiểm tra hàng có quá khổ hay không
• Giấy phép lưu hành xe quá khổ, quá tải
• Quy trình xin giấy phép từng bước
• Yêu cầu khi lưu hành trên đường
• Rủi ro khi chở hàng không phép hoặc sai phép
• Dịch vụ vận chuyển hàng quá khổ quá tải của Vinh Quang
• Câu hỏi thường gặp
• Kết luận

Hàng quá khổ, quá tải là gì?

Hàng quá khổ là hàng hóa khi xếp lên phương tiện làm cho kích thước bao ngoài (chiều cao, chiều rộng hoặc chiều dài) vượt quá giới hạn xếp hàng cho phép. Hàng quá tải là hàng hóa làm cho tổng trọng lượng của xe hoặc tải trọng trục xe vượt quá tải trọng cho phép của đường, cầu hoặc của chính phương tiện. Hai khái niệm này độc lập: một kiện hàng có thể chỉ quá khổ, chỉ quá tải, hoặc cả hai.

Siêu trường siêu trọng nói về bản chất kiện hàng (không thể tháo rời, rất lớn hoặc rất nặng), còn quá khổ quá tải nói về trạng thái chuyến xe so với giới hạn pháp lý. Cùng một kiện máy, đặt lên mooc lùn có thể vẫn trong giới hạn, đặt lên mooc sàn lại thành quá khổ.

Ví dụ thường gặp tại miền Trung

• Máy xúc, máy ủi đưa vào công trường thủy điện, mỏ đá tại miền Tây Nghệ An, Thanh Hóa.
• Thiết bị nhà máy tại khu kinh tế Nghi Sơn, Vũng Áng, các khu công nghiệp ven Vinh.
• Dầm cầu, cấu kiện thép cho dự án giao thông dọc QL1A, cao tốc Bắc – Nam.
• Thiết bị dự án đi Lào qua cửa khẩu Nậm Cắn, Cầu Treo, Na Mèo.

Khung pháp lý vận chuyển hàng quá khổ quá tải từ 2025

Câu trả lời trực tiếp: từ ngày 01/01/2025, vận chuyển hàng quá khổ quá tải chịu sự điều chỉnh chính của ba văn bản: Luật Đường bộ 2024, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 và Thông tư 39/2024/TT-BGTVT. Khách hàng nên kiểm tra văn bản mới nhất vì thông tư có thể được sửa đổi.

Thay đổi về cơ quan quản lý và địa giới

Từ 01/3/2025, Bộ Giao thông vận tải hợp nhất vào Bộ Xây dựng, nên giấy phép lưu hành xe quá khổ, quá tải hiện do Cục Đường bộ Việt Nam hoặc Sở Xây dựng địa phương (trước là Sở GTVT) cấp, tùy tuyến. Từ 01/7/2025, cấp huyện được bỏ; khi khai điểm nhận, điểm giao trong hồ sơ, nên dùng tên phường, xã và tỉnh theo đơn vị hành chính mới.

Các ngưỡng giới hạn cần nhớ khi vận chuyển hàng quá khổ quá tải

Các mốc dưới đây tổng hợp theo Thông tư 39/2024/TT-BGTVT; với từng tuyến, biển báo hạn chế và quy định chi tiết của thông tư là căn cứ cuối cùng.

Giới hạn chiều dài và tải trọng trục còn phụ thuộc loại xe, số trục và cấp đường, nên cần đối chiếu cụ thể với phương tiện và tuyến đi.

Cách tự kiểm tra hàng có quá khổ hay không

Cách nhanh nhất là cộng chiều cao sàn phương tiện với chiều cao kiện hàng, rồi so với giới hạn 4,2 m (xe thông thường). Nếu tổng vượt ngưỡng, chuyến hàng là quá khổ chiều cao. Tương tự, so chiều rộng kiện hàng với mốc 2,5 m.

Ví dụ minh họa (số liệu tham khảo)

Giả sử một kiện máy cao 3,0 m. Nếu xếp lên mooc sàn có chiều cao sàn thường khoảng 1,5 m, tổng chiều cao khoảng 4,5 m, vượt 4,2 m, nên là hàng quá khổ. Nếu đổi sang mooc lùn có chiều cao sàn thường khoảng 0,9 m, tổng chiều cao còn khoảng 3,9 m, nằm trong giới hạn chiều cao.

Chiều cao sàn thực tế phụ thuộc thiết kế rơ moóc và mức nén của hệ thống treo khi chở nặng, nên phải đo trên phương tiện cụ thể. Xem thêm so sánh các dòng rơ moóc trong bài chọn mooc lùn, mooc sàn cho hàng quá khổ.

Kiểm tra tải trọng

Tải trọng khó tự tính chính xác vì phụ thuộc tự trọng đầu kéo, rơ moóc, số trục và cách phân bố hàng; cách chắc chắn là cân thực tế. Tại Nghệ An, Cân Đại Lợi có trạm cân 80 tấn tại đường tránh TP Vinh (khu vực Hưng Nguyên cũ), cân được tổ hợp xe đã xếp hàng có tổng trọng lượng đến 80 tấn. Với tổ hợp nặng hơn mức này, cần xác định khối lượng kiện hàng theo hồ sơ nhà sản xuất hoặc cân riêng phương tiện và hàng rồi cộng lại. Thông tin thêm có trong bài trạm cân 80 tấn và xăng dầu Đại Lợi.

Checklist tự kiểm tra trước khi đặt xe

• Kích thước dài × rộng × cao của kiện, kể cả khung đế, pallet, phụ kiện nhô ra.
• Khối lượng thực tế, có bao bì.
• Loại rơ moóc dự kiến và chiều cao sàn của nó.
• Tuyến đường đi qua có cầu vượt, đường dây, hầm hay cầu yếu không.
• Có cần đi qua cửa khẩu sang Lào hoặc Trung Quốc không (phát sinh quy định nước bạn).

Giấy phép lưu hành xe quá khổ, quá tải

Giấy phép lưu hành xe quá khổ giới hạn, xe quá tải trọng là văn bản cho phép một phương tiện xác định chở hàng vượt giới hạn trên tuyến và trong thời hạn xác định, kèm điều kiện bắt buộc. Giấy phép gắn với xe, hàng và tuyến; đổi một yếu tố thường phải xin lại hoặc điều chỉnh.

Nội dung thường có trong giấy phép

• Biển số đầu kéo, rơ moóc; kích thước, tải trọng tổ hợp.
• Loại hàng, kích thước bao ngoài khi xếp, tổng trọng lượng.
• Tuyến đường, thời hạn và khung giờ lưu thông.
• Điều kiện kèm theo: tốc độ, xe dẫn đường, báo hiệu, biện pháp qua cầu.

Hồ sơ đề nghị cấp phép thường gồm

1. Đơn đề nghị cấp giấy phép lưu hành theo mẫu của cơ quan có thẩm quyền.
2. Bản sao giấy đăng ký xe, giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật của đầu kéo và rơ moóc.
3. Bản vẽ hoặc mô tả kiện hàng, sơ đồ xếp hàng trên xe.
4. Phương án vận chuyển, khảo sát tuyến; phương án gia cố cầu đường nếu cần.
5. Giấy tờ khác theo yêu cầu cụ thể.

Thành phần hồ sơ có thể khác nhau giữa các cơ quan và thời điểm; nên kiểm tra văn bản mới nhất hoặc để đơn vị vận tải chuẩn bị thay.

Quy trình xin giấy phép vận chuyển hàng quá khổ quá tải từng bước

Quy trình gồm 6 bước; mấu chốt là chốt thông tin hàng và phương tiện trước khi nộp hồ sơ.

Khi tuyến đi qua nhiều tỉnh

Chuyến từ Nghệ An đi Hà Nội, TP.HCM hay ra cảng Nghi Sơn, Vũng Áng có thể qua cả quốc lộ và đường địa phương; thẩm quyền cấp phép phụ thuộc tuyến, nên cần xác định từ đầu để nộp đúng nơi.

Khi hàng đi Lào hoặc Trung Quốc

Giấy phép lưu hành Việt Nam chỉ có giá trị trong nước. Khi qua cửa khẩu Nậm Cắn, Thanh Thủy, Cầu Treo, Na Mèo sang Lào hoặc Hữu Nghị, Tân Thanh, Lào Cai sang Trung Quốc, phía nước bạn có quy định riêng, kèm giấy phép liên vận theo Nghị định 119/2021/NĐ-CP và các hiệp định song phương.

Yêu cầu khi lưu hành xe chở hàng quá khổ, quá tải trên đường

Có giấy phép không có nghĩa là xe được đi tự do: Thông tư 39/2024/TT-BGTVT còn quy định xếp hàng trên phương tiện, và giấy phép thường kèm điều kiện riêng.

Xếp hàng và chằng buộc

• Xếp gọn, chằng buộc chắc, không để hàng xê dịch khi chạy.
• Phân bố tải đều lên các trục.
• Kích thước sau khi xếp không vượt kích thước ghi trong giấy phép.

Báo hiệu và hộ tống

• Gắn báo hiệu tại các điểm nhô ra của hàng: cờ, đèn, biển cảnh báo theo quy định.
• Bố trí xe dẫn đường, xe hộ tống khi giấy phép yêu cầu hoặc khi hàng quá khổ lớn.
• Bật đèn cảnh báo, đặc biệt khi chạy ban đêm hoặc thời tiết xấu.

Tốc độ, khung giờ và qua cầu

Xe chạy theo tốc độ và khung giờ ghi trong giấy phép; qua cầu có điều kiện đặc biệt có thể phải đi giữa cầu, mỗi lần một xe, không dừng trên cầu.

Rủi ro khi vận chuyển hàng quá khổ quá tải không phép hoặc sai phép

Rủi ro lớn nhất không nằm ở mức phạt mà ở sự cố: xe vượt chiều cao không khảo sát tuyến có thể va cầu vượt, xe quá tải qua cầu yếu có thể làm hư kết cấu cầu.

Các rủi ro thường gặp

• Pháp lý: bị xử phạt hành chính, tạm giữ phương tiện, buộc hạ tải hoặc chuyển tải theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm trong lĩnh vực giao thông đường bộ.
• Tiến độ: xe bị dừng giữa đường chờ xin phép bổ sung.
• Bảo hiểm: vi phạm điều kiện lưu hành có thể ảnh hưởng quyền lợi bảo hiểm.
• Hạ tầng: làm hư đường, cầu và phải bồi thường.

Pháp luật quy định trách nhiệm cả với người xếp hàng và chủ hàng khi để xảy ra chở quá khổ, quá tải, nên chọn đơn vị vận tải tuân thủ quy định cũng là tự bảo vệ chủ hàng.

Dịch vụ vận chuyển hàng quá khổ quá tải của Vận tải Vinh Quang

Vận tải Vinh Quang (tên đầy đủ: Công ty CP Vận tải – Thương mại và XNK Vinh Quang) là doanh nghiệp vận tải đường bộ có trụ sở tại phường Vinh Hưng, Nghệ An, hoạt động từ năm 2008. Vận chuyển hàng hóa quá khổ quá tải là một trong bốn dịch vụ chính của công ty, bên cạnh vận chuyển xe đầu kéo Bắc – Nam, Việt – Lào, Việt – Trung, vận chuyển xuyên quốc gia kèm thủ tục hải quan và vận chuyển hàng siêu trường siêu trọng.

Điểm khác biệt nằm ở hệ sinh thái hậu cần

Chủ hàng tại Nghệ An, Hà Tĩnh, Thanh Hóa giải quyết các khâu chính trong cùng khu vực đường tránh TP Vinh: xe đầu kéo và mooc sàn, mooc lùn của Vận tải Vinh Quang; cẩu lốp từ 35 đến 85 tấn của Cẩu Vinh Quang; cân kiểm tra tại Cân Đại Lợi 80 tấn; lưu hàng tại Kho hàng Đại Lợi; tập kết xe tại Bãi đậu xe Đại Lợi và tiếp nhiên liệu tại Xăng dầu Đại Lợi.

Quy trình làm việc với khách hàng

1. Tiếp nhận thông tin kiện hàng qua điện thoại hoặc Zalo 0888 799 938.
2. Đánh giá sơ bộ: hàng có quá khổ, quá tải không; phương án phương tiện.
3. Khảo sát tuyến, lập phương án và báo giá theo phương án.
4. Chuẩn bị, nộp hồ sơ giấy phép lưu hành thay chủ hàng (khi được ủy quyền).
5. Xếp hàng, chằng buộc, cân kiểm tra, vận hành và áp tải đến điểm giao.

Xem thêm bài quy trình vận chuyển hàng siêu trường siêu trọng. Với hàng dài như dầm cầu, kết cấu thép, xem thêm bài vận chuyển kết cấu thép, dầm cầu quá khổ.

Câu hỏi thường gặp về vận chuyển hàng quá khổ quá tải

Hàng cao bao nhiêu thì bị coi là quá khổ?

Theo Thông tư 39/2024/TT-BGTVT, chiều cao xếp hàng của xe thông thường tối đa 4,2 m và xe chở container tối đa 4,35 m, tính từ mặt đường. Chiều cao này gồm cả sàn xe và hàng. Vượt mức này là hàng quá khổ chiều cao và cần giấy phép lưu hành. Nên kiểm tra văn bản mới nhất.

Hàng rộng bao nhiêu thì cần xin giấy phép?

Chiều rộng xếp hàng không được vượt 2,5 m. Kiện hàng rộng hơn mức này khi xếp lên xe được xem là quá khổ chiều rộng và phải có giấy phép lưu hành, đồng thời phải gắn báo hiệu ở các điểm nhô ra và có thể phải bố trí xe dẫn đường.

Ai cấp giấy phép lưu hành xe quá khổ quá tải hiện nay?

Sau khi Bộ Giao thông vận tải hợp nhất vào Bộ Xây dựng từ 01/3/2025, giấy phép do Cục Đường bộ Việt Nam hoặc Sở Xây dựng địa phương cấp, tùy theo tuyến đường. Đơn vị vận tải có thể được chủ hàng ủy quyền chuẩn bị và nộp hồ sơ.

Thông tư 39/2024 thay thế văn bản nào?

Thông tư 39/2024/TT-BGTVT có hiệu lực từ 01/01/2025, thay thế Thông tư 46/2015/TT-BGTVT. Thông tư quy định về tải trọng, khổ giới hạn của đường bộ, lưu hành xe quá khổ, quá tải, xe bánh xích và việc xếp hàng hóa trên phương tiện.

Đổi sang mooc lùn có giúp tránh xin giấy phép không?

Trong một số trường hợp có. Mooc lùn có chiều cao sàn thấp hơn mooc sàn, nên tổng chiều cao xếp hàng có thể giảm xuống dưới 4,2 m. Tuy nhiên, nếu hàng vẫn quá rộng hoặc quá tải thì vẫn phải xin phép. Đơn vị vận tải sẽ đo thực tế để kết luận.

Giấy phép Việt Nam có dùng được khi sang Lào không?

Không. Giấy phép lưu hành chỉ có giá trị trên lãnh thổ Việt Nam. Khi sang Lào hoặc Trung Quốc, phương tiện cần đáp ứng quy định của nước bạn, cùng giấy phép vận tải quốc tế, giấy phép liên vận theo Nghị định 119/2021/NĐ-CP và các hiệp định song phương liên quan.

Chi phí vận chuyển hàng quá khổ quá tải gồm những gì?

Chi phí gồm cước phương tiện theo loại rơ moóc và quãng đường, chi phí cẩu xếp dỡ, chi phí giấy phép và khảo sát, xe dẫn đường, xử lý chướng ngại vật và bảo hiểm. Vận tải Vinh Quang báo giá theo từng phương án cụ thể, vui lòng gọi 0888 799 938.

Kết luận

Vận chuyển hàng quá khổ quá tải từ năm 2025 đòi hỏi chủ hàng và nhà vận tải nắm chắc Thông tư 39/2024/TT-BGTVT cùng hai đạo luật đường bộ mới. Các mốc 4,75 m, 4,2 m, 4,35 m và 2,5 m giúp tự đánh giá nhanh; khảo sát, chọn rơ moóc, cân tải và xin giấy phép nên giao cho đơn vị có kinh nghiệm. Bạn có thể năng lực vận tải, kho bãi, cẩu và cân của Vinh Quang để chọn đúng dịch vụ cho lô hàng của mình.

Với hệ sinh thái xe, cẩu, cân, kho và bãi tập trung tại đường tránh TP Vinh, Công ty CP Vận tải – Thương mại và XNK Vinh Quang sẵn sàng hỗ trợ các chuyến hàng quá khổ, quá tải đi khắp miền Trung, Bắc – Nam và sang Lào, Trung Quốc.

Video: Xe chở hàng của Vận tải Vinh Quang trên đường