5 tác dụng của củ gừng với sức khỏe được nhiều người tin dùng

Tác dụng của củ gừng được nhắc đến nhiều nhất là làm ấm cơ thể, hỗ trợ tiêu hóa và giúp giảm cảm giác buồn nôn, dựa trên kinh nghiệm dân gian lâu đời và một số nghiên cứu hiện đại. Gừng (Zingiber officinale) vừa là gia vị quen thuộc trong bếp Việt, vừa có mặt trong nhiều bài thuốc dân gian trị cảm lạnh, đầy bụng. Tuy vậy, không phải lời đồn nào về gừng cũng có bằng chứng chắc chắn. Bài viết dưới đây tách bạch rõ điều gì đã được ghi nhận, điều gì còn đang nghiên cứu, để bạn dùng gừng đúng cách và an toàn.

Nếu bạn là quán nước, nhà thuốc nam hay cơ sở làm trà gừng cần nguồn hàng ổn định, có thể tham khảo bài tâm điểm sỉ củ gừng tươi gừng trâu, gừng sẻ toàn quốc của HƯƠNG RỪNG 47. Còn dưới đây là 5 tác dụng được nhiều người tin dùng.

5 tác dụng của củ gừng với sức khỏe

1. Hỗ trợ giảm buồn nôn khi mang thai

Đây là tác dụng được nghiên cứu nhiều nhất. Theo tổng hợp của Trung tâm Quốc gia về Sức khỏe Bổ sung và Tích hợp Hoa Kỳ (NCCIH), gừng có thể giúp giảm buồn nôn và nôn ở phụ nữ mang thai. Cách dùng phổ biến trong dân gian là ngậm lát gừng mỏng hoặc uống nước gừng ấm pha loãng. Tuy nhiên, phụ nữ mang thai luôn phải hỏi bác sĩ sản khoa trước khi dùng gừng thường xuyên hoặc dùng dạng viên bổ sung.

2. Có thể giúp dịu đau bụng kinh

NCCIH ghi nhận một số nghiên cứu cho thấy thực phẩm bổ sung từ gừng có thể giúp giảm mức độ đau bụng kinh. Trong đời sống, nhiều chị em uống trà gừng ấm với đường nâu vào những ngày đầu kỳ kinh để cảm thấy dễ chịu hơn. Nếu đau dữ dội, kéo dài hoặc kèm triệu chứng bất thường, cần đi khám thay vì chỉ dựa vào gừng.

3. Làm ấm cơ thể khi bị cảm lạnh

Theo y học cổ truyền, gừng tươi có vị cay, tính ấm, thường được dùng khi bị nhiễm lạnh, dầm mưa, hắt hơi, sổ mũi. Những món quen thuộc như cháo hành gừng, nước gừng nóng, xông hơi với lá sả và gừng đều xuất phát từ kinh nghiệm này. NCCIH cũng nhắc rằng dân gian dùng gừng cho cảm cúm, nhưng đây chủ yếu là kinh nghiệm truyền thống, chưa phải bằng chứng điều trị.

4. Hỗ trợ tiêu hóa, giảm đầy bụng

Gừng được dùng từ lâu để giảm cảm giác khó tiêu, đầy hơi sau bữa ăn nhiều dầu mỡ hoặc nhiều hải sản. Đó là lý do người Việt hay ăn gừng cùng cua, ốc, vịt, cá. Vị cay ấm của gừng giúp món ăn dễ ăn hơn và theo dân gian là “cân bằng” tính hàn của thực phẩm. Bạn có thể đọc thêm về vai trò này trong bài lợi ích của gừng trong nấu ăn.

5. Có thể hỗ trợ triệu chứng thoái hóa khớp gối

Một số nghiên cứu cho thấy gừng có thể giúp cải thiện nhẹ triệu chứng ở người thoái hóa khớp gối. Tuy nhiên, NCCIH lưu ý chất lượng các nghiên cứu này còn thấp, chưa đủ để khuyến nghị dùng gừng như một phương pháp điều trị. Người bị đau khớp nên tuân thủ phác đồ của bác sĩ; gừng chỉ nên xem là một phần của chế độ ăn uống.

Tóm tắt mức độ bằng chứng

Cách dùng gừng hằng ngày cho an toàn

Cách an toàn nhất là dùng gừng như gia vị trong bữa ăn. Một số gợi ý đơn giản:

1. Thái vài lát gừng tươi vào nồi cháo, canh, món kho hoặc hấp.
2. Pha trà gừng ấm từ vài lát gừng với nước sôi, có thể thêm chút mật ong.
3. Giã gừng làm nước chấm cho hải sản, thịt vịt, thịt gà.
4. Không uống nước gừng đặc khi bụng đói nếu bạn dễ bị ợ nóng.
5. Ưu tiên gừng tươi, củ chắc, không mốc; bỏ củ đã thối hoặc mềm nhũn.

Với quán nước muốn đưa các món từ gừng vào thực đơn, bài 5 món ăn, thức uống từ gừng bán chạy có nhiều gợi ý thực tế. Bạn cũng có thể kết hợp gừng với các loại lá, củ thơm khác như lá nghệ trong món ăn, xem thêm về nguồn lá nghệ tươi cho nhà hàng, bếp ăn.

Lưu ý an toàn khi dùng gừng

Gừng là thực phẩm, không thay thế thuốc chữa bệnh. Một số người có thể gặp khó chịu bụng, ợ nóng, tiêu chảy hoặc kích ứng miệng, họng khi dùng nhiều. Phụ nữ có thai, người đang dùng thuốc chống đông máu, người có sỏi mật, người có bệnh dạ dày, tiểu đường, huyết áp hoặc chuẩn bị phẫu thuật nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng gừng liều cao hay dùng thực phẩm bổ sung gừng. Trẻ nhỏ chỉ nên dùng lượng nhỏ trong món ăn.

Nguồn tham khảo: NCCIH – Ginger (cập nhật 2/2025).

Câu hỏi thường gặp

Uống nước gừng mỗi ngày có tốt không?

Với người khỏe mạnh, dùng lượng nhỏ gừng như gia vị hay trà loãng thường phù hợp. Nếu có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc, nên hỏi bác sĩ.

Gừng có chữa được say tàu xe không?

Theo NCCIH, phần lớn nghiên cứu về say tàu xe chưa thấy gừng có hiệu quả rõ, nên không nên quá kỳ vọng.

Bà bầu có được ăn gừng không?

Gừng có thể giúp giảm nghén, nhưng bà bầu cần hỏi bác sĩ sản khoa về lượng dùng phù hợp trước khi dùng thường xuyên.

Ai không nên dùng nhiều gừng?

Người dùng thuốc chống đông, có sỏi mật, viêm loét dạ dày, chuẩn bị phẫu thuật hoặc dễ ợ nóng nên thận trọng và hỏi bác sĩ.

Gừng sẻ hay gừng trâu tốt hơn cho sức khỏe?

Chưa có bằng chứng loại nào tốt hơn. Gừng sẻ cay nồng hơn nên hay dùng làm trà, gừng trâu củ to hợp nấu ăn hằng ngày.

Nguyễn Cường tổng hợp